Zabıt Kâtibi Alımı ve Klavye Sınavı: Şartlar, 90 Kelime Kuralı, Sözlü Sınav ve Mübaşir Alımı

Zabıt kâtipleri, adliyelerde mahkeme ve savcılık kalemlerinin yazı işlerini ve duruşma tutanaklarını yürüten personeldir. Alımlar Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün genel ilanıyla duyurulur, başvurular ve sınavlar ilandaki adalet komisyonları eliyle yürütülür; son ilanlarda alım 657 sayılı Kanun'un 4/B fıkrasına göre sözleşmeli pozisyonlar için yapıldı. Zabıt kâtipliğini diğer adalet unvanlarından ayıran aşama uygulamalı klavye sınavıdır. Aşağıda yönetmelikteki sabit kuralları, son ilanlarda nasıl uygulandıklarını, mübaşir alımını ve klavye hızınızı geliştirmenin yollarını anlatıyoruz.

Dayanak: Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği

Zabıt kâtibi ve mübaşir alımının kuralları Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği'ndedir (RG 10.07.2003/25164). Yönetmeliğin 6. maddesinin 6. fıkrası zabıt kâtibi, cezaevi kâtibi ve daktilograf unvanlarının, 14. fıkrası mübaşirin şartlarını sayar; 9. madde merkezi sınav puanını ve kontenjanları, 14. madde uygulamalı ve sözlü sınava çağrılacak aday sayısını düzenler. Klavye metninin seçimi, sınava çağırma oranları ve kontenjan hükümleri 30.05.2025 tarihli değişiklikle yeniden yazılmıştır.

Yönetmeliğin 10. maddesine göre sınav ilanı, başvuru süresinin bitiminden en az 15 gün önce Resmî Gazete'de ve Bakanlığın ya da ilgili birimin internet sitesinde yapılır; ilanda unvan, kadro sayısı, görev yeri, başvuru tarihleri ve yöntemi, şartlar ve sınav bilgileri bulunur. Genel ilanın ekinde hangi adalet komisyonunda kaç pozisyon bulunduğu tek tek listelenir. Pozisyon sayıları, KPSS yılı, başvuru ve sınav tarihleri her ilanda değişir; bu yüzden aşağıdaki sayısal kurallardan yalnızca yönetmelikte yazanları sabit kabul edin, diğerlerini her seferinde ilandan kontrol edin.

Başvuru şartları ve KPSS

• Öğrenim: En az lise veya dengi okul mezunu olmak.
• KPSS: Yönetmeliğin 9. maddesine göre merkezi sınavdan en az 70 puan. İlan puan türünü her mezuniyet düzeyi için ayrı yazar: lisans mezunları için KPSSP3, ön lisans için KPSSP93, ortaöğretim için KPSSP94. Ağustos 2025 ilanında KPSS-2024 esas alındı; yeni ilanda hangi yılın geçerli olduğu ayrıca yazar.
• Yaş: Üst yaş sınırı yoktur; son ilanda 657 sayılı Kanun'un 40. maddesindeki yaş şartının, yani 18 yaşını tamamlamış olmanın son başvuru tarihi itibarıyla sağlanması istendi.
• Askerlik ve genel şartlar: 657 sayılı Kanun'un 48. maddesindeki şartlar; erkek adaylar için askerlik durumu ilanda yazar.
• Belge: Bilgisayar kullanma sertifikası istenmedi; bilgisayar becerisi uygulamalı sınavla ölçülür.

9. madde, hukuk fakültesi, adalet meslek yüksekokulu, meslek yüksekokullarının adalet ve adalet ön lisans programları ile lise ve meslek liselerinin adalet alanı (ve denkliği kabul edilen programlar) mezunları için, ilan edilen kadro sayısının yarısını aşmamak üzere kontenjan ayrılabileceğini söyler. Kontenjan belirlenmezse bu mezunlara seçimde öncelik tanınır. Kontenjan ayrılan komisyonlarda adaylar kendi grupları içinde sıralanır, uygulamalı ve sözlü sınava çağrı oranları her kontenjan için ayrı uygulanır ve her grup için ayrı nihai başarı listesi düzenlenir. Son ilana göre bu bölümlerden mezun olup sonradan üst öğrenim bitirenler, son mezuniyetleri ile KPSS puan türü uyumlu olmak kaydıyla öncelikli kontenjana başvurabildi. Puan türlerinin ayrıntısını KPSS puan türleri rehberinde bulabilirsiniz.

Uygulamalı klavye sınavı: kurallar

KPSS puanına göre sıralanan adaylardan kadro sayısının on katı uygulamalı sınava çağrılır. Yönetmeliğin 6. maddesine göre sınavın işleyişi şöyledir:

• Metin: Sınavdan en az bir hafta önce Bakanlığın internet sitesinde ilan edilen yazılı metinler arasından kura yöntemiyle veya uygulamalı sınav programı üzerinden otomatik olarak seçilir.
• Süre ve ölçüt: Bilgisayarda üç dakikada yanlışsız ve tekrarsız en az 90 kelime yazmak.
• Değerlendirme: Metne sadakat, yanlış yazılan kelimeler, kelime ve cümle tekrarları ile atlamalar dikkate alınır.
• Başarısızlık (son alımların değerlendirme kriterleri): Yanlış yazılan kelimelerin oranı toplam yazılan kelimenin yüzde 25'inden fazlaysa ya da toplamda 22 ve üzeri kelime atlanmışsa metnin anlam bütünlüğü bozulmuş sayılır ve aday başarısız olur.

Yönetmelik klavye türünü belirlemez. Ağustos 2025 tarihli zabıt kâtibi ilanında adayların F veya Q klavyeden birini seçebileceği, vuruş hesabı yapılmayacağı ve büyük-küçük harf ile noktalamanın dikkate alınmayacağı açıkça yazıldı. Ceza infaz kurumlarının büro personeli alımında ise adaylar klavye tercihini başvuruda bir beyan formuyla bildirdi ve formda beyan edilen klavye türünün sonradan değiştirilemeyeceği yazıyordu. Zabıt kâtibi ilanında seçimin başvuruda mı sınav günü mü yapılacağı yazmadığından, tercihin ne zaman alınacağını her ilanda ve komisyon duyurularında ayrıca kontrol edin.

"Dakikada vuruş" değil, doğru kelime

Adaylar arasında sık konuşulan "dakikada şu kadar vuruş" ölçütü bu sınavda kullanılmaz; sayılan, metne uygun yazılmış kelimedir. 90 kelime üç dakika için dakikada ortalama 30 doğru kelimeye karşılık gelir; ancak bu yalnızca barajdır. Başarılı adaylar arasından en fazla doğru kelime yazandan başlayarak kadro sayısının üç katı sözlüye çağrılır, son adayla aynı sayıda doğru kelime yazanların hepsi listeye girer. Örneğin Tarsus Adalet Komisyonunun 2026 alımında sözlü sınav listesi 103 kelimede kapandı. Bir hesap örneği: üç dakikada 112 kelime yazıp 9'unu yanlış yazan adayın yanlış oranı yaklaşık yüzde 8'dir ve 103 doğru kelimeyle barajı geçer; aynı 112 kelimeden 30'unu yanlış yazan aday ise yüzde 25 sınırını aştığı için başarısız sayılır. Uygulamalı sınav sonuçları adliyenin internet sitesinde yayımlanır; Tarsus Adalet Komisyonu 2026'da sonuçlar için sitesinde bir sorgulama ekranı açtı.

Sözlü sınav ve nihai sıralama

Sözlü sınav 100 puan üzerinden yapılır: mesleki bilgi 40 puan (yönetmeliğin ifadesiyle "genel hukuk bilgisi ve kalem mevzuatı"), Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi 20, genel kültür 20, bir konuyu kavrayıp ifade etme 20 puan. Başarılı sayılmak için en az 70 gerekir. Son ilanda nihai puan KPSS puanı ile sözlü sınav puanının aritmetik ortalaması olarak hesaplandı; eşitlikte sırasıyla KPSS puanı, sözlü puanı ve diploma notu belirleyici oldu. Klavye sınavındaki kelime sayınız böylece doğrudan nihai puana değil, sözlüye çağrılıp çağrılmayacağınıza etki eder. Sözlüye hazırlık için kamuda sözlü sınav rehberine bakabilirsiniz.

Başvuru adımları

Takvim hakkında fikir vermesi için: Haziran 2026 ilanında başvurular 7–22 Haziran arasında alındı; Tarsus Adalet Komisyonunda uygulamalı sınav 1 Ağustos'ta, sözlü sınav 24 Ağustos'ta yapıldı. Yani başvurudan uygulamalı sınava kadar yaklaşık bir buçuk ay vardır; klavye çalışmasını ilan çıktıktan sonra değil, önceden başlatmak gerekir. Adımlar şöyledir:

1. İlanı ve ekini okuyun: Hangi adalet komisyonunda kaç pozisyon olduğunu, kontenjan ayrılıp ayrılmadığını ve sınav tarihlerini not edin.
2. Tek komisyon ve tek kontenjan seçin: Son ilanlarda birden fazla başvuru tespit edilen adayların hiçbir başvurusu kabul edilmedi.
3. Başvuruyu yapın: Ağustos 2025 ilanında başvurular yalnızca Kariyer Kapısı üzerinden alındı. Öğrenim bilginiz sisteme otomatik gelmezse veya hatalıysa belgeyi kendiniz yükleyin; öncelikli kontenjana başvuruyorsanız ilgili mezuniyet belgesini ekleyin. Platformun kullanımını Kariyer Kapısı rehberinde anlattık.
4. Başvurunun alındığını doğrulayın: "Başvurularım" ekranında başvurunun alındığını gösteren ibare yoksa başvuru değerlendirilmez.
5. Komisyon kararlarını izleyin: Başvuruların kabul ya da reddi ve uygulamalı sınav yeri, başvurduğunuz adliyenin internet sitesinde ilan edilir; Tarsus ve Merzifon komisyonlarının 2026 kararlarında adaylara ayrıca bildirim yapılmayacağı yazıyordu. Merzifon'da istenen belge yerine başka bir belge yükleyen adayların başvurusu reddedildi.
6. Uygulamalı ve sözlü sınava girin: Sınav günü kimliğinizi ve komisyonun istediği formları götürün.
7. Atama belgelerini süresinde verin.

Belgeler, güvenlik soruşturması ve görev yeri

Ağustos 2025 ilanında kazananlardan başvuru bilgileri çıktısı, öğrenim ve gerekiyorsa denklik belgesi, KPSS sonuç belgesi, iki biyometrik fotoğraf, sağlık beyanı, varsa terhis belgesi, mal bildirimi ve etik sözleşmesi istendi; adli sicil kaydını komisyon kendisi temin etti. Sınavı kazanan her aday için güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır; değerlendirme komisyonu adayı memuriyete veya kamu görevine uygun bulmazsa sözleşme imzalanmaz.

Görev yeriniz, başvurduğunuz adalet komisyonunun ilanda gösterilen adliyeleridir; Tarsus örneğinde pozisyonlar Tarsus ve Pozantı adliyeleri için ayrı ayrı açılmıştı. İlan, yer değişikliğinin özel şartlara bağlı olduğunu belirterek adayların eş, öğrenim ve sağlık durumlarını düşünerek başvurmasını öğütledi. 4/B sözleşmeli personel ayrıca kanun gereği can güvenliği ve sağlık sebepleri dışında üç yıl başka yere atanamaz; üç yılı dolduranların memur kadrosuna geçişini sözleşmeliden kadroya geçiş rehberinde anlattık.

Mübaşir alımı kısaca

Haziran 2026 ilanında mübaşir pozisyonları da zabıt kâtibi pozisyonlarıyla birlikte, adalet komisyonu bazında duyuruldu; Akhisar Adalet Komisyonunun duyurusunda zabıt kâtibi, mübaşir ve hizmetli pozisyonları aynı listede yer aldı. Yönetmeliğin 6. maddesinin 14. fıkrasına göre mübaşir kadrosu için en az lise veya dengi okul mezunu olmak yeterlidir; uygulamalı sınav yapılmaz. Adaylar KPSS puanına göre sıralanır, kadro sayısının üç katı sözlü sınava çağrılır. Sözlüdeki mesleki bilgi soruları zabıt kâtibiyle aynı başlıktan, genel hukuk bilgisi ve kalem mevzuatından gelir ve yine en az 70 puan gerekir. Hukuk, adalet meslek yüksekokulu ve adalet alanı mezunları için kontenjan ya da öncelik kuralı mübaşir için de uygulanır. Ceza infaz kurumlarına yapılan alımları ise infaz ve koruma memuru rehberinde anlattık.

Klavye hızını geliştirme önerileri

• Klavye türünü erken seçin ve değiştirmeyin: F klavye Türkçedeki harf sıklığına göre düzenlenmiştir, ancak yıllardır Q klavye kullanıyorsanız sınav öncesinde geçiş yapmak hızınızı düşürebilir. Hangisinde daha çok doğru kelime yazıyorsanız onu seçin.
• On parmak tekniğine yerleşin: Parmaklarınızı ana sıradaki çıkıntılı tuşlara göre konumlandırın ve klavyeye bakmadan yazmayı hedefleyin; ekrana ve metne bakarak yazmak atlamaları azaltır.
• Önce doğruluk, sonra hız: Yanlış ve tekrar edilen kelimeler 90'a sayılmaz, yanlış oranı yüzde 25'i aşarsa sınav biter. Hız ancak hata oranınız düşükken işe yarar.
• Satır takibine dikkat edin: Bir satırı atlamak birkaç kelimeyi birden kaybettirir; birkaç satırlık kayma 22 kelime sınırını aşmanıza yol açabilir. Metni yazarken parmağınızla ya da gözünüzle satır takibi yapın.
• Bakanlığın metinleriyle çalışın: Sınav metinleri sınavdan en az bir hafta önce yayımlanır. Bu metinlerde geçen hukuk terimlerini ve Türkçe karakterleri (ç, ğ, ı, İ, ö, ş, ü) akıcı yazana kadar tekrar edin.
• Süre tutarak deneme yapın: Her gün birkaç kez üç dakikalık deneme yapın, doğru kelime sayınızı kaydedin ve haftalık ilerlemenizi izleyin. Barajı değil, sözlüye çağrılacak sıralamayı hedefleyin.
• Farklı klavyelerde de deneyin: Sınav adliyedeki bilgisayarda yapıldığı için kendi klavyenizi kullanmazsınız; tuş sertliği ve boyutu farklı klavyelerde de deneme yapmak sınav günü şaşırmanızı önler. Dik oturun, bileklerinizi rahat tutun.

Sık yapılan hatalar

• Birden fazla komisyona başvurmak: Tek başvuru kuralına uymayan adayın bütün başvuruları geçersiz sayılır.
• Puan türünü yanlış seçmek: İlan her mezuniyet düzeyi için puan türünü ayrı yazar ve öncelikli kontenjanda son mezuniyetinizle puan türünün uyumlu olmasını açıkça şart koşar. Birden fazla düzeyden mezunsanız hangi puanla başvurabileceğinizi ilandan ya da komisyondan teyit edin.
• İstenen belge yerine başka belge yüklemek: Komisyonlar eksik veya yanlış belge yükleyen adayların başvurusunu reddetti; ret kararları ayrıca bildirilmeden sitede ilan edildi.
• Sözlüyü ihmal etmek: Klavye sınavı yalnızca kapıyı açar; nihai puanın yarısını sözlü sınav belirler ve 70'in altındaki aday elenir.

Güncel zabıt kâtibi ve mübaşir ilanlarını sitemizin adalet personeli ilanları sayfasında izleyebilirsiniz.