Sözleşmeli Personelden Kadroya Geçiş: 7433 sayılı Kanun, Üç Yıl Kuralı ve Başvuru Adımları

"Sözleşmeli personel kadroya geçebilir mi?" sorusunun cevabı 2023'ten beri değişti. Daha önce kadroya geçiş yalnızca bir defalık kanunlarla mümkündü; 26 Ocak 2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7433 sayılı Kanun, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B fıkrasına kalıcı bir geçiş yolu ekledi. Aşağıda kuralın tam olarak ne dediğini, kimleri kapsadığını, başvurunun nasıl yapıldığını ve geçişin haklarınıza etkisini anlatıyoruz. Statüyü tanımıyorsanız önce 4/B sözleşmeli personel rehberini okumanız yararlı olur.

Kısa tarihçe: 2011, 2013 ve 2023

Sözleşmeli personelin memur kadrolarına geçirilmesi ilk kez toplu biçimde 2011'de yapıldı: 6111 sayılı Kanun'la 657 sayılı Kanun'a eklenen geçici 37. madde, o tarihte 4/B pozisyonlarında çalışanlara başvuru şartıyla kadro verdi. İkinci dalga 2013'te 6495 sayılı Kanun'la (geçici 41. madde) geldi. Her iki düzenleme de belirli bir tarihte çalışmakta olanlarla sınırlıydı; sonradan işe girenler için kapı kapalıydı ve "yeni bir kadro düzenlemesi gelir mi" belirsizliği yıllarca sürdü.

7433 sayılı Kanun iki şey yaptı. Bir yandan 28 Kasım 2022 tarihinde görevde olan sözleşmelileri bir defaya mahsus kadroya geçirdi (657 sayılı Kanun geçici 48. madde), diğer yandan Kanun'un 4/B fıkrasına herkes için geçerli, süreye bağlı bir geçiş kuralı ekledi. Bugün işe yeni giren bir sözleşmeli için önemli olan bu ikinci düzenlemedir.

Kalıcı kural: 657 sayılı Kanun madde 4/B

Kanun'un 4/B fıkrasına eklenen hükme göre, bu kapsamda istihdam edilen sözleşmeli personelden aynı kurumda üç yıllık çalışma süresini tamamlayanlar, bu sürenin bitiminden itibaren otuz gün içinde talepte bulunmaları hâlinde bulundukları yerde aynı unvanlı memur kadrolarına atanır.

Kuralın parçalarını tek tek okumak gerekir:

• Aynı kurumda üç yıl: Süre, kurum değiştirmeden geçen fiilî çalışma süresidir. Kurum kılavuzları aynı kurumda fiilen üç yıl görev yapmayı arar; askerlik, doğum gibi nedenlerle görevden ayrı geçen sürelerin nasıl değerlendirileceği kurum uygulamasında ve ilgili bakanlık görüşlerinde açıklanır.
• Otuz gün içinde talep: Üç yılın dolduğu tarihten itibaren otuz gün içinde yazılı talep gerekir. Kurum kılavuzlarında bu süre hak düşürücü olarak uygulanır; süresinde başvurmayan personel kadroya atanmaz.
• Bulunduğu yerde, aynı unvanlı kadro: Geçiş, çalıştığınız yerde ve sözleşmeli unvanınızın karşılığı olan memur kadrosuna yapılır. Kadroya geçiş bir il ya da unvan değiştirme aracı değildir.
• Üç yıl yer kısıtı: Aynı hüküm, bu personelin can güvenliği ve sağlık sebepleri hariç üç yıl süreyle başka bir yere atanamayacağını söyler. Eş durumu bu istisnalar arasında sayılmamıştır.
• Bir yıl daha aynı yer: Memur kadrosuna atananlar aynı yerde en az bir yıl daha görev yapar. Uygulamada "3+1" diye anılan düzen budur; il seçiminin sözleşmeli pozisyonlarda neden bu kadar önemli olduğunu KPSS tercihinde il seçimi rehberinde anlattık.

Kimler yararlanır, kimler kapsam dışı?

Kalıcı kural 657 sayılı Kanun'un 4/B fıkrası kapsamında istihdam edilen sözleşmeli personel içindir; yani kamu kurumlarının merkez ve taşra teşkilatlarında vizeli 4/B pozisyonlarında çalışanlar. Sağlık Bakanlığının ÖSYM aracılığıyla doldurduğu sözleşmeli sağlık personeli pozisyonları da 4/B statüsündedir. Buna karşılık başka kanunlara dayanan sözleşmeli statüler (örneğin 663 sayılı KHK'nin 45/A maddesi kapsamındaki sözleşmeli sağlık personeli ya da belediyelerin 5393 sayılı Kanun'un 49. maddesine göre çalıştırdığı sözleşmeliler) kendi mevzuatlarına tabidir; 2023'teki bir defalık geçişte bu gruplar ayrıca sayılmıştı, ancak kalıcı üç yıl kuralı 657 sayılı Kanun'un 4/B fıkrasında yer alır. Pozisyonunuzun hangi kanuna dayandığını sözleşmenizden ve ilan metninden kontrol edin; tereddüt hâlinde kurumunuzun personel birimine sorun.

Kadroya atanmak için ayrıca 657 sayılı Kanun'un 48. maddesindeki memur olma şartlarını taşımaya devam etmeniz gerekir; kurumlar başvuruda adli sicil belgesi, sağlık beyanı ve askerlik durum belgesi gibi belgeleri bu yüzden ister. 4/B fıkrası yabancı uyruklu sözleşmeli çalıştırılmasına da imkân verir; bu kişiler 48. maddedeki vatandaşlık şartını taşımadıklarından memur kadrosuna atanamaz. Kısmi zamanlı ve proje süresiyle sınırlı pozisyonlar için 2023 düzenlemesi açık bir istisna getirmişti; kalıcı kural bakımından kurumunuzun uygulamasını ve mevzuatın güncel hâlini esas alın.

2023'teki bir defalık geçiş: geçici 48. madde

7433 sayılı Kanun'la 657 sayılı Kanun'a eklenen geçici 48. madde, 28 Kasım 2022 tarihi itibarıyla sözleşmeli pozisyonlarda çalışan ve Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihte sözleşmesi devam edenleri, otuz gün içinde yazılı başvurmaları hâlinde memur kadrolarına geçirdi; atamaların altmış gün içinde yapılması öngörüldü. Askerlik, doğum gibi nedenlerle o tarihte görevde olmayıp yeniden hizmete alınma hakkını kaybetmeyenler için süreler göreve dönüşten itibaren işletildi. Kapsam yalnızca 4/B ile sınırlı değildi; 663 sayılı KHK'nin 45/A maddesi, 4924 sayılı Kanun, belediyelerdeki 5393 sayılı Kanun sözleşmelileri ve aile hekimliği personeli gibi gruplar da maddede sayıldı.

Bir yıldan az süreli ya da kısmi zamanlı çalışanlar ile yükseköğretim kurumlarında proje süresiyle sınırlı çalışanlar kapsam dışında tutuldu; Cumhurbaşkanlığının geçiş rehberi 29 Kasım 2022 ve sonrasında işe başlayanların ve yurt dışı teşkilatındaki sözleşmelilerin de yararlanamayacağını açıkladı. Bu madde uyarınca atananlar için sözleşmeli süreler dâhil dört yıl başka bir yere atanamama kuralı getirildi; ÖSYM yerleştirmeleri, kurumsal sınavlar ve görevde yükselme sınavı sonucu yapılan atamalar bu kısıtın dışında bırakıldı. Atananların pozisyonları başka bir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayıldı. Geçici 48. madde süresi dolmuş bir düzenlemedir; bugün yararlanabileceğiniz yol kalıcı üç yıl kuralıdır.

Hizmet süresi, iş sonu tazminatı ve adaylık

Kadroya geçen personelin sözleşmeli pozisyonda geçirdiği hizmet süreleri, öğrenim durumuna göre yükselebileceği dereceyi aşmamak kaydıyla kazanılmış hak aylık derece ve kademesinin tespitinde değerlendirilir; yani memurluğa sıfırdan başlamazsınız. Buna karşılık bu yolla memur kadrosuna atananlara iş sonu tazminatı ödenmez; sözleşmeli dönemde iş sonu tazminatına esas olan süreler, ileride emekli ikramiyesine esas hizmet süresinde dikkate alınır.

Aday memurluk konusunda Cumhurbaşkanlığının geçiş rehberi ve kurum kılavuzları, bu yolla memur kadrosuna atananlara 657 sayılı Kanun'un adaylığa ilişkin hükümlerinin uygulanmayacağını belirtir; temel ve hazırlayıcı eğitim ile asalet tasdiki süreci yeniden başlamaz. Aday memurluğun normal işleyişini aday memurluk ve asalet tasdiki rehberinde bulabilirsiniz. Yıllık izin hesabında hangi sürelerin sayılacağı gibi ayrıntılar kurum uygulamasına ve ilgili bakanlık görüşlerine göre belirlenir.

Başvuru adımları

1. Üç yılın dolduğu tarihi hesaplayın. Sözleşmenizdeki göreve başlama tarihi ile fiilî çalışma sürenizi personel biriminden teyit edin; görevden ayrı geçen süreler hesabı değiştirebilir.
2. Dilekçeyi otuz gün içinde verin. İmzalı kadroya geçiş talep dilekçesi, görev yaptığınız birime verilir; kurumlar genellikle hazır form kullanır ve imzasız dilekçeyi geçersiz sayar.
3. Belgeleri ekleyin. Kurum kılavuzlarında istenen belgeler arasında sözleşmeli göreve başladıktan sonra alınmış diploma varsa e-Devlet mezuniyet belgesi, SGK hizmet dökümü, adli sicil belgesi, sağlık beyanı, askerlik durum belgesi, mal bildirimi ve kimlik bulunur. Kurumunuzun listesi farklı olabilir.
4. Atama ve göreve başlama. Kurum, şartları taşıyanları aynı unvanlı memur kadrosuna atar. Memurluğa ilişkin mali ve sosyal haklara göreve başladığınız tarihi izleyen ay başından itibaren hak kazanırsınız; önceki pozisyonda aldığınız ücret için mahsuplaşma yapılmaz.

Kadroya geçişin maaşa ve haklara etkisi

Kadroya geçince ücretiniz "sözleşme ücreti" olmaktan çıkar; derece ve kademenize göre gösterge aylığı, unvanınıza göre ek gösterge, taban ve kıdem aylığı, zam ve tazminatlar ile ek ödemeden oluşan memur maaşına geçersiniz. Bu geçişin net tutara etkisi unvana göre değişir; bazı unvanlarda sözleşme ücretiyle memur maaşı birbirine yakındır, bazılarında fark oluşur. Rakam vermiyoruz; kendi unvanınız için kurumunuzun maaş biriminden bilgi alın.

Asıl değişiklik mali olmaktan çok statüyle ilgilidir: iş güvencesi 657 sayılı Kanun'un disiplin hükümlerine bağlanır, sosyal güvenlik 5510 sayılı Kanun'un 4/1-(c) bendine geçer, görevde yükselme yolu açılır ve bir yıl dolduktan sonra kurumunuzun yönetmeliğine göre tayin isteme imkânı doğar. Tüm farkları sözleşmeli ile kadrolu memur farkı rehberinde karşılaştırdık.

Dikkat edilecek noktalar

• Üç yıl aynı kurumda geçmelidir; başka bir kurumun 4/B ilanına geçerseniz süre yeniden başlar ve sözleşmeyi tek taraflı feshetme nedeniyle bir yıl kuralı da devreye girebilir.
• Otuz günlük süre kısadır; üç yılın dolacağı tarihi takviminize not edin ve dilekçenizi bekletmeyin.
• Kadro, bulunduğunuz yerde verilir; il değiştirmek için en az bir yıl daha beklemeniz ve kurum yönetmeliğine uymanız gerekir.
• Kanun metni değişebilir; güncel hâli için mevzuata bakın. Kadroya geçişle ilgili sosyal medya haberlerini Resmî Gazete ve kurum duyurularıyla teyit edin.

Yeni bir sözleşmeli pozisyon arıyorsanız sözleşmeli personel ilanlarını sitemizden takip edebilirsiniz; üç yıl sonra kadroya geçeceğinizi bilerek il ve kurum seçmek, bu statünün en önemli avantajını doğru kullanmanızı sağlar.